Ballady i Romanse - Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz- Biografia

Adam Mickiewicz (1798–1855) – poeta romantyczny, działacz patriotyczny. Autor Ballad i romansów, Dziadów i Pana Tadeusza. Uczestnik filomatów, zesłany w głąb Rosji. Emigrant we Francji, wykładowca w Collège de France. Jeden z wieszczów narodowych.

Ballady i romanse - Geneza

Cykl powstał w latach 1819–1822, wydany w 1822 r. w Wilnie. Inspirowany był ludowością, wierzeniami i folklorem oraz romantyczną fascynacją naturą i tajemnicą. Utwór zapoczątkował romantyzm w Polsce.

Wyjaśnienie tytułu

Tytuł wskazuje na dwa gatunki literackie – balladę (łączącą elementy epiki, liryki i dramatu, często z fantastyką) oraz romans (utwór o tematyce miłosnej i nastrojowej). Podkreśla to ludowy, tajemniczy i uczuciowy charakter zbioru.

O czym jest ta książka?

„Ballady i romanse” to zbiór utworów ukazujących świat ludowych wierzeń, natury i tajemnic. Poruszają temat miłości, winy i kary oraz konfliktu między rozumem a uczuciem. Pokazują, że istnieją prawdy niedostępne dla samego rozumu.

Gatunek I budowa

Gat: zbiór ballad i romansów; ballada łączy cechy epiki, liryki i dramatu, często zawiera elementy fantastyczne i ludowe. Bud: utwory pisane wierszem, z dialogami i narratorem; nastrojowe opisy przyrody, obecność punktu kulminacyjnego oraz wyraźny morał.

Problematyka

Problematyka „Ballad i romansów” obejmuje konflikt rozumu i wiary, znaczenie ludowych prawd i moralności, motyw winy i kary oraz przekonanie, że istnieją tajemnice świata niedostępne poznaniu rozumowemu.

Idee Romantyzmu zawarte w balladach i romansach

1. Wyższość uczuć i wiary nad rozumem. 2. Fascynacja ludowością i folklorem. 3. Obecność świata nadprzyrodzonego. 4. Związek człowieka z naturą. 5. Moralność oparta na prostych zasadach dobra i zła.

Romantyczność- streszczenie

W „Romantyczności” Karusia rozmawia z duchem zmarłego ukochanego. Tłum jej wierzy, lecz starzec kieruje się rozumem i zaprzecza zjawisku. Utwór ukazuje konflikt między wiarą i uczuciem a rozumem, opowiadając się po stronie serca.

Czas imiejsce akcji

Czas akcji: nieokreślony, współczesny autorowi (realistyczny). Miejsce akcji: małe miasteczko – rynek, gdzie gromadzi się lud obserwujący zachowanie Karusi.

Bohaterowie

1. Karusia – młoda dziewczyna widząca ducha zmarłego ukochanego; kieruje się uczuciem i wiarą. Starzec – racjonalista, ufa rozumowi i odrzuca zjawiska nadprzyrodzone. Lud – mieszkańcy miasteczka wierzący Karusi. Narrator – staje po stronie uczuć i wiary.

Motywy cz.1

1. Motyw konfliktu rozumu i uczuć – starzec przeciwstawia się wierze Karusi. 2. Motyw świata nadprzyrodzonego – obecność ducha zmarłego ukochanego. 3. Motyw ludowości – wiara i przesądy mieszkańców miasteczka.

Motywy cz. 2

4. Motyw miłości i tęsknoty – uczucia Karusi wobec zmarłego. 5. Motyw moralny – nagroda dla niewinnych, kara dla złych.

Lilije - Adam Mickiewicz

„Lilije” Adama Mickiewicza to ballada, w której autor opisuje dramatyczną walkę człowieka z losem i złymi ludźmi. Ukazuje niewinność i dobro bohaterów zagrożonych przez okrucieństwo i podstęp, a także przewagę moralności nad złem.

lilije - Plan wydarzeń cz.1

1. Przedstawienie bohaterów i ich codziennego życia. 2. Pojawienie się złych ludzi, którzy krzywdzą bohaterów. 3. Opis dramatycznych sytuacji i zagrożeń. 4. Interwencja sił moralnych lub opatrzności.

lilije - Plan wydarzeń cz. 2

5. Zwycięstwo niewinności i dobra nad złem; morał o nagrodzie dla cnoty.

Bohaterowie cz. 1

1. Pani – młoda kobieta, niewinna i dobra, padła ofiarą okrucieństwa braci męża; jej los budzi współczucie i podkreśla moralny wymiar ballady. 2. Bracia męża – źli i bezwzględni ludzie, którzy krzywdzą panią; symbolizują zło, przemoc i niesprawiedliwość.

Bohaterowie cz. 2

3. Pustelnik – postać mądra i sprawiedliwa, która interweniuje, by chronić niewinnych; reprezentuje moralność i opatrzność.

Bohaterowie cz. 4

Mąż, widmo – postać tragiczna i symboliczna. Za życia ofiara okrucieństwa braci; po śmierci powraca jako zjawa, by ukarać złoczyńców i chronić niewinną żonę. Łączy w sobie motyw sprawiedliwości nadprzyrodzonej i moralnej, pokazując triumf dobra nad złem.

Motywy w Lilije cz.1

1. Motyw niewinności i cnoty – dobro bohaterów zostaje wynagrodzone. 2. Motyw zła i krzywdy – okrucieństwo braci męża jako kontrast dla cnoty. 3. Motyw sprawiedliwości nadprzyrodzonej – widmo męża ukazuje moralną karę dla złoczyńców.

Motywy w Lilije cz. 2

4. Motyw miłości i wierności – uczucie pani i męża trwa mimo tragedii. 5. Motyw moralny i edukacyjny – zwycięstwo dobra nad złem, nagroda dla cnoty.

Świteź- Adam Mickiewicz

„Świteź” Mickiewicza opowiada o miłości Hrabiego i Maryli, zagrożonej przez ducha zmarłego męża. Ballada ukazuje siłę uczuć, ingerencję nadprzyrodzonych sił i tragiczne skutki zazdrości oraz zła.

Bohaterowie cz. 1

1. Hrabia – młody, odważny i zakochany w Maryli, reprezentuje cnotę i miłość. 2. Maryla – piękna i niewinna, obiekt uczucia Hrabiego, zagrożona przez duchy przeszłości. 3. Duch zmarłego męża – nadprzyrodzona siła, symbol zemsty i winy.

Bohaterowie cz. 2

4. Narrator – wprowadza czytelnika w akcję, podkreśla moralny wymiar wydarzeń.

Plan wydarzen cz. 1

Hrabia zakochuje się w Maryli, córce hrabiego. Ich uczucie jest szczere, lecz pojawia się duch zmarłego męża Maryli, który z zazdrości i zemsty zagraża młodym. Nadprzyrodzona ingerencja prowadzi do tragicznych wydarzeń.

Plan wydarzen cz. 2

Ostatecznie siły moralne i nadprzyrodzone pokazują konsekwencje winy i zła, a historia podkreśla triumf dobra i miłości, mimo dramatyzmu sytuacji.

Motywy cz. 1

1. Motyw miłości i wierności – uczucie Hrabiego i Maryli, niezłomne mimo przeszkód. 2. Motyw zazdrości i zemsty – duch zmarłego męża symbolizuje zgubną moc złości. 3. Motyw nadprzyrodzony – ingerencja duchów i sił tajemniczych w losy ludzi.

Motywy cz. 2

4. Motyw moralny – nagroda dla dobra, kara dla złych czynów. 5. Motyw tragizmu – konsekwencje konfliktu uczuć i zła.

Przykładowe tematy wypracowań maturalnych

1. Motyw miłości silniejszej niż śmierć w literaturze różnych epok 2. Lud jako źródło mądrości życiowej i inspiracji dla twórców 3. Motyw zbrodni i kary w literaturze 4. Natura jako ważny element świata przedstawionego

Przykładowe tematy wypracowań maturalnych

5. Ingerencja świata nadprzyrodzonego w świat realny 6. Romantycznq fascynacja Średniowieczem / wątkami gotyckimi