historia- kryzysy XIVw. sprawdzian

 0    97 Datenblatt    marysiapomianowska
mp3 downloaden Drucken spielen überprüfen
 
Frage język polski Antworten język polski
wymień przyczyny kryzysu gospodarczego
Lernen beginnen
nieurodzaj w latach 1315-1317, chłopi zjedli nasiona i nie mieli co jeść, chłopi nie produkują i nie sprzedają zboża
wymień skutki kryzysu gospodarczego
Lernen beginnen
chłopi stają się biedniejsi, kupcom i rzemieślnikom spadły dochody w miastach, dochody fełdałów mniejsze o połowę, pojawienie się raubritterów, większa liczba żebraków, upadek banków, kryzys handlu międzynarodowego, epidemia dżumy
kim byli raubritterzy?
Lernen beginnen
fełdałowie którzy nie pogodzili się z gorszą jakością życia, napadali na kupców na drogach
lata trwania epidemii dżumy
Lernen beginnen
1346-1352r.-Kaffa 1348-1352r.- Europa
przyczyny epidemii dżumy
Lernen beginnen
wyż demograficzny, niski poziom higieny, rozpowszechniona przez najazdy złotej ordy trafiła potem do całej Europy
skutki epidemii dżumy
Lernen beginnen
śmierć wielu ludzi (nawet 75mln), zatrzymanie handlu, rozwój hodowli zwierząt, bunty chłopskie, likwidacja systemu cechowego, powstanie systemu nakładu, przywiązanie chłopów do ziemi
bunt żakerii 1358r. przyczyny
Lernen beginnen
uziemienie chłopów, wojna stuletnia, chcieli odzyskać prawa
skutki buntu żakerii
Lernen beginnen
po ok. 2 latach zabito chłopów, krwawy bunt, chaos
bunt lollardów 1381r. przyczyny
Lernen beginnen
lollardowie chcieli wolności religijnej a chłopi praw więc połączyli się w jeden bunt z Watem Tylerem na czele
skutki buntu lollardów
Lernen beginnen
śmierć ludzi, więcej wyznawców lollardyzmu, gorsze nastawienie do kościoła
wymień założenia lollardyzmu
Lernen beginnen
komunia pod 2 postaciami, odrzucenie dogmatu przez przeistoczenie, odrzucenie dostępu do pisma Św., potępienie symonii
kim był Karol IV Luksemburski?
Lernen beginnen
król Czech, cesarz niemiecki
co dawała bulla Karola IV Luksemburskiego i w którym roku została wydana?
Lernen beginnen
wydana w 1356r, regulowała wybór władców Rzeszy, od tej pory wybór należał do 7 elektorów
wojna 100-letnia przyczyny, między kim i lata trwania
Lernen beginnen
między Anglią (Edward III) i Francją (Filip VI) trwała 1337-1453r. przyczyny: pretensje so tronu Edwarda III (chciał dziedziczyć po matce), spory o Gujemne i Flondrię (ziemie Angielskie we Francji), za dużo rycerstwa i szlachty
skutki wojny 100-letniej
Lernen beginnen
Anglia traci ziemie we Francji, Francja wygrywa, zmiana sposobu prowadzenia wojen na kuszników i piechotę, osłabienie pozycji rycerstwa, wojska zaciężne, wzbogacenie chłopów, wojna 2 róż w Anglii
wojna 2 róż między kim, lata trwania
Lernen beginnen
1455-1485 lata trwania, między różą białą-Yorków a czerwoną-Lancasterów
skutki wojny 2 róż
Lernen beginnen
Henryk VII poślubił Elżbietę York co zakończyło wojnę i utworzyło dynastię Tudorów
przyczyny kryzysu kościoła
Lernen beginnen
przez dużą władzę duchowni stali się skąpi, symonia, nepotyzm, łamanie celibatu, więcej heretyków, nikolaizm
na czym polegała niewola awiniońska
Lernen beginnen
trwała 1309-1377r. ponieważ we Włoszech powstała sekta Dulcynjan którzy rozpoczęli powstanie przeciwko papieżowi, papież uciekł i przeniósł stolicę do Awinionu
skutki niewoli Awiniońskiej
Lernen beginnen
utrata autorytetu przez papieża i duchownych Podporządkowane pod króla Francji konflikty wewnątrz kościoła Katarzyna ze Sieny
scharakteryzuj sobór w Pizie
Lernen beginnen
1409r. Miał zakończyć schizmy i usunąć poprzednich papieży wybrali trzeciego papieża bo żaden nie ustąpił Aleksander piąty powstał jeszcze większy konflikt
synod w konstancji- scharakteryzuj
Lernen beginnen
1414-1418r Dwóch papieży umarło trzeci zrezygnował więc wybrano czwartego papieża nowym papieżem został Marcin piąty
skutki synodu w Konstancji
Lernen beginnen
koniec schizmy zachodniej zajęcie się sprawą polsko-krzyżacka podczas soboru Paweł Włodkowic wygłosił przemowę w której uznał że Chrystianizacja Pogan jest niesprawiedliwa i kościół się zgodził i zakazał krucjat, spór między kurialistami a koncyrialistami
czym był sobór w bazylei
Lernen beginnen
1431-1449r. miał zakończyć schizmę między kurialistami a koncyrialistami
kim był Zygmunt Luksemburski?
Lernen beginnen
Był synem Karola Luksemburskiego poślubił Marię Andegaweńską,
założenia Husytyzmu
Lernen beginnen
Powrót do Biblii jako źródła wiary komunia pod dwiema postaciami biedny kościół krytyka idei świętych krytyka odpustów za pieniądze Husytyzm był uznany za herezje bo osłabia pozycję papieża który nie chciał odejść od bogactwa
scharakteryzuj husytyzm umiarkowany
Lernen beginnen
kalikstyni Chcieli tylko komunii pod dwiema postaciami odpuścili resztę praw przestali prowadzić wojny
scharakteryzuj husytyzm pełny
Lernen beginnen
taboryci, Chcieli komunii pod dwiema postaciami oraz równości ludności wobec prawa odebrania majątków szlachty i danie i chłopa aby wszyscy płacili podatki i prowadzili wojny
Bitwa pod Lipanami
Lernen beginnen
1434 Pierwsza Klęska Husytów wygrywa Zygmunt Luksemburski
czym były kompaktaty praskie
Lernen beginnen
zawarte w 1436r porozumienie utrakwistów z husytami, Po bitwie pod Lipanami Zgoda na umiarkowany Husytyzm
1437r. Śmierć Zygmunta Luksemburskiego, co dalej z tronem?
Lernen beginnen
zostawił po sobie jedną córkę Elżbietę która wyszła za mąż za Albrechta Habsburga którzy przejęli władzę zmarł po dwóch latach a jego następcą był Pogrobowiec który stracił tron na Węgrzech bo oni woleli Jagiellonów
czym była polityka dynastyczna
Lernen beginnen
Polityka polegająca na obsadzeniu swoich dzieci na jak największej liczbie Tronów poprzez układy i małżeństwa
Bitwa pod Warną
Lernen beginnen
10 listopada 1444r. Kazimierz Jagiellończyk zachęcony przez Cezary niego zrywa sojusz z Turkami przez co ginie w wojnie z większością polskich rycerzy koniec unii polsko węgierskiej
kto rządził po Pogrobowcu?
Lernen beginnen
w Czechach- Jerzy z Podiebradów a na Węgrzech Maciej Korwin. Kazimierz Jagiellończyk zawiera układ w 1471r z Jerzym i w 1491r. z Maciejem przez co na tronie zasiadł Władysław Jagiellończyk
scharakteryzuj bitwę na Kulikowym Polu
Lernen beginnen
Księstwo moskiewskie kontra Tatarzy polegało na zbieraniu ziem ruskich czyli idę odzyskania terenów ruskich co generuje konflikty z Litwą i Polską tereny ruskie formalnie należały do Tatarów którzy pobierali Haracz
Iwan III Srogi- kim był?
Lernen beginnen
Rozpoczął program zbierania ziem ruskich dopiero po śmierci Kazimierza Jagiellończyka rozpoczął wojnę z Litwą wprowadził swoją politykę
kim byli Osmanowie?
Lernen beginnen
Turecka dynastia wywodząca się od Osman ów tworzyli nad morzem Marmara Emirat a potem Sułtanat walczyli z Bizancjum co pozwoliło na wyprawy na europę
kim byli spahisi
Lernen beginnen
jazda turecka
kim byli janczarzy
Lernen beginnen
porywanie małych chrześcijańskich dzieci i robienie z nich wojska tureckiego
bitwa na Kosowym Polu
Lernen beginnen
1389r. wojska turecki vs serbowie, obie strony poniosły straty
bitwa pod Nikopolis
Lernen beginnen
1396r. krucjata i klęska Zygmunta Luksemburskiego
bitwa pod Ankarą
Lernen beginnen
1402r. między turkami osmańskimi a mongołami- mongołowie Wygrali
kiedy zdobyto konstantynopol
Lernen beginnen
1453r. zdobyty pezez wojsko tureckie
kto przejmuje władzę po Kazimierzu Wielkim w 1370r?
Lernen beginnen
Władzę przejmuje Ludwik Andegaweński który dawał ziemię polskim książętom by zgodzili się na jego koronacje
w ktorym roku umiera ludwik andegawenski
Lernen beginnen
1382
kto przejmuje władzę po Ludwiku Andegaweńskim
Lernen beginnen
w 1384r Królem zostaje Jadwiga unde Gawenńska która miała wyjść za Albrechta Habsburga ale Szlachta uznała że to bez sensu miała poślubić Jagiełły ale tego nie chciała więc wysłała posła do Wilna który zachęcił ją do małżeństwa
w ktorym roku zawarto I unię w Krewie
Lernen beginnen
1385
przyczyny unii polsko litweskiej w 1385r
Lernen beginnen
Wspólny wróg czyli Krzyżacy Polska tego chciała bo Litwa miała dużo ziemię dostęp do morza czarnego chęć chrystianizacji przez Litwę
postanowienia unii w Krewie w 1385r
Lernen beginnen
Witold i Jagiełło to kuzyni więc stają się wielkimi książętami chrzest Litwy ślub Jagiełły i Jadwigi pomóc w odzyskaniu straconych ziem Polski applicare (złączyć połączyć) ślub w 1386
polityka Jadwigi Andegaweńskiej
Lernen beginnen
Organizacja wyprawę na Ruś Halicko-Włodzimierską w celu jej do łączenia odnowienie wyższej szkoły w krakowie Powołanie uniwersytetu Jagiellońskiego umarła w wieku 19 lat przy porodzie
scharakteryzuj pokój na wyspie Salin
Lernen beginnen
1396
unia w Horadle
Lernen beginnen
1413r Postanawiała że Witold może być wielkim księciem ale Jagiełło jest ważniejszy
w ktorym roku umiera jagiello i kto przejmuje władze
Lernen beginnen
umiera w 1434, rozpadaja sie unie polsko litewskie, krolem polski zostaje Kazimierz Jagiellonczyk od 1447r. a drugi syn wielkim ksieciem
wielka wojna lata trwania kto z kim
Lernen beginnen
z Krzyzakami, 1409-1411
przyczyny wielkiej wojny
Lernen beginnen
Pokój na wyspie sal and Witold oddajesz móc najazdy Krzyżaków na Litwę dyskryminowanie Jagiełły chęci zerwania unii przez Krzyżaków
jakim cudem polska odniosła sukces w wielkiej wojnie
Lernen beginnen
Bo Jagiełło był lepszym strategiem Krzyżacy byli w słońcu przewaga liczebną Wojsk polsko litewskich Litwini uciekli z pola bitwy i bitwa pokazała Prestiż Jagiełły i to że Krzyżaków można pokonać
I pokój Toruński
Lernen beginnen
Krzyżacy mieli oddać Żmudź Litwie na czas życia Eli Witolda nie podpisali tego bo uznali że z Pogan Ami nie zawiera się takich umów
wojna głodowa
Lernen beginnen
1414r. Jakiego chciał głodzić Krzyżaków upił i zagrażał ich tereny ale przestał bo dotyczyło to ludności cywilnej a tego zabraniał Sobór
pokój nad jeziorem Melno
Lernen beginnen
1422 Polega na oddaniu na stałe Litwę i Żmudzi i Jagiełło po podpisaniu pokoju atakował zakon krzyżacki aż do swojej śmierci bo był słaby
pokój w brześciu kujawskim
Lernen beginnen
1435r. Koniec konfliktów między Litwą a Krzyżakami przeciwko następcy Witolda i Królestwu polskiemu
wymień organizacje działające przeciwko Krzyżakom
Lernen beginnen
1. związek jaszczurzy- bronienie mieszkańców pomorza przed krzyżakami był tajny i zbrojny 2. Związek Pruski-1440 Związek miast i Mieszczan pomorza starali się rozwiązywać problemy bez przemocy
wojna trzymastoletnia przyczyny
Lernen beginnen
Chęć odzyskania pomorza gdańskiego Krzyżacy są coraz słabsi zakon przestaje mieć poparcie zakon wykupuje Wojska zaciężne Akt inkorporacji
przebieg wojny 13-letniej
Lernen beginnen
1454- szkachta wymusza przywieleje na szkachcie, spada popularność polski. 1456r. podbicie floty duńskiej, 1462r. bitwa koło świecina- armia pod dowództwem Dunina pokonuje Krzyżaków, 1466- 2 pokoj torunski czyli konjec wojny
akt inkorporacji przyczyny
Lernen beginnen
Wcielenie pomorza do Polski Wojska zaciężne lepsze niż Szlachta koszty Polski ponoszą mieszkańcy Gdańska kolejne przywileje dla szlachty w którym nie muszę walczyć ale muszą dać pieniądze na wojnę król kupuje Malbork
postanowienia aktu inkorporacji
Lernen beginnen
Zakon zostaje na mniejszych terenach a plusy są włączone do Polski nowa stolica Krzyżaków to Królewiec mistrz zakonny musi płacić trybut dla Polski i pytać o zdanie króla oraz dać Wojska na wojnę
wojna popia
Lernen beginnen
1478r o biskupstwo warmińsko mazurskie, chcieli wyzwolenia spod rządów króla polski
od kiedy do kiedy monarchia stanowa w polsce
Lernen beginnen
od 1333 (Kazimierz Wielki) do 1454- zmiana przez przywileje
cechy polskiej monarchii stanowej
Lernen beginnen
Państwo to nie tylko Król ale też rycerstwo i mieszkańcy kształtowało się pojęcie korony i państwa zadaniem monarchy było dbanie o mieszkańców idea całości i niepodzielności państwa
przyczyny nadawania przywilejów
Lernen beginnen
Przez żądania szlachty potrzeba finansowa by mieć poparcie zmieniły ustrój innym na demokrację szlachecka
przywilej koszycki
Lernen beginnen
1374r, Ludwik Węgierski,
1 przywilej piotrkowski
Lernen beginnen
1388r. Władysław Jagiełło, krzyzacy podwazyli wartosc chrztu i zawarli sojusz, krol potwierdza poprzednie przywileje, wykupuje z niewoli szlachcica za granica i placi zold w wysokosci 3 grzywien od kopii
przywilej czerwiński
Lernen beginnen
1422, Władysław Jagieło, zakaz łączenia sędziego ziemskiego i starosty w jednym, nietykalność majątkowa szlachty bez wyroku sądowego, zgoda szlachty na bicie monety, wydany przez zwolanie przez szlachte sejmu obozowwgo w obozie wojskowym przeciwko krzyzak
statut warcki
Lernen beginnen
1423 Władysław Jagiełło, Jakiego chciał zapewnić sukcesję tronu swoim synom Szlachta ma zgodę na kupno majątków Sołtysów bezużytecznych ograniczenie wychodzenia chłopów ze wsi Wojewodowie ustalają maksymalne ceny na produkty rzemieślnicze w miastach
przywilej jedlińsko-krakowski
Lernen beginnen
1430-1433, Władysław Jagiełło, chęć uznania przez Władysława III i kontynuacja panowania Jagiellonow w Polsce, nikogo nie bedziemy sadzic bez wyroku sadowego, szlachta ma nietykalnosc majatkowa i osobista, tylko oni moga byc dostojnikami koscielnymi
cerkiewica-nieszawa przywilej
Lernen beginnen
1454, Kazimierz Jagiellończyk, Początek wojny trzynastoletniej król nie nakładać nowych podatków i nie zwołuję pospolitego ruszenia bez zgody sejmików szlacheckich
2 piotrkowski przywilej
Lernen beginnen
1493r. Jan Olbracht- Po objęciu rządów przed wojną turecką znowu ograniczono wyjazdy chłopów ze wsi mógł tylko jeden w ciągu roku zakaz posiadania dóbr ziemskich mieszczanom Szlachta zwolniona z płacenia cła
przywilej w Radomiu
Lernen beginnen
1505, Aleksander Jagiellończyk, ucisk szlachty obawiającej się potęgi magnatów, uchwalenie Nihil Novi, podatki i prawa ustalane za zgodą sejmu i senatu
przywilej toruński
Lernen beginnen
1520r. Zygmunt I Stary, podczas wojny z zakonem szlachta chciala ograniczyc ucieczki chłopów ze wsi, obowiazkowa panszczyzna dla chlopow, ograniczenie praw sadow przy sadzeniu szlachcica, wolna zegluga po wisle
co przywileje dawały szlachcie
Lernen beginnen
Zwoływali sejmiki czerpali korzyści z pracy chłopów decydują o podatkach sądzą siebie nawzajem nie płacą cła jako jedyni mogą być urzędnikami
ograniczenia chłopów przez przywileje
Lernen beginnen
Nie mogą mieć ziemi uprawnej na Własność płacą Cło nie mogą być urzędnikami i zrobić karierę w kościele nie mogą opuszczać ziemi pracują jeden dzień za darmo
ograniczenia króla przez przywileje
Lernen beginnen
nie może nic zrobic bez zgody szlachty, ma królewszczyznę- ziemie tylko króla niezależna od szlachty
wymień organy władzy szkacheckiej
Lernen beginnen
Sejmiki ziemskie to Zjazd w danej ziemi zainteresowanych nią rycerzy same były zwoływane przez króla składał się z trzech stanów decyzję musiały być jednomyślna każda ustawie ustawa to konstytucja a województwa dzieliły się na powiaty
opisz zajęcia wojewody
Lernen beginnen
Nadzorują miasta taksy wojewodzińskie przewodzą sejmikom ziemskim
organizacja pracy starosty
Lernen beginnen
Reprezentant władcy w danej ziemi zwołuję pospolite ruszenie ściga przestępców i dwa bezpieczeństwa zajmuje się majątkiem władcy w danej ziemi
sąd szkachecki/ podkomorski
Lernen beginnen
Rozstrzyga konflikty o ziemię
sąd ziemski
Lernen beginnen
Rozstrzyga sprawy cywilne np. kłamstwa obyciu szlachcicem
sąd grodzki
Lernen beginnen
Rozstrzyga sprawy karne np. morderstwo
sąd miejski
Lernen beginnen
Zajmuje się sądzenie Mieszczan w miastach
pierwsze klasztory w polsce tworzyli?
Lernen beginnen
benedyktyni
w połowie XIIw. do Polski przybyli... a razem z nimi...
Lernen beginnen
cystersi razem z nowymi technologiami tj. pług żelazny lub cep
kim był Iwo Biskup
Lernen beginnen
Studiował w paryskiej uczelni, sprowadził do polski dominikanów
scharakteryzuj styl romański
Lernen beginnen
Grube mury masywne wierzę wąskie okna głównie kształt kwadratu prostokąta wierzę i surowość często charakter obronny
wymień części kolegiaty
Lernen beginnen
Nowa główna nowa Boczna Apsyda Transept prezbiterium
scharakteryzuj styl gotycki
Lernen beginnen
Ostre Wookie sklepienia łuki przy Porowe delikatne zdobienia wysoki i chudy wierzę freski ze scenami bibilinnymi
wymień sklepienia (4)
Lernen beginnen
Sklepienie trójdzielne sklepienie krzyżowe sklepienie gwieździste i sklepienie kryształowe
wymień najpopularniejszych kronikarzy i czasy kiedy pisali
Lernen beginnen
Gall Anonim czasy Bolesława Krzywoustego Wincenty zwany Kadłub kiem czasy Kazimierza sprawiedliwego Janka z Czarnkowa czasy Kazimierza wielkiego Jan Długosz czasy Jagiełły
scharakteryzuj literaturę średniowiecza
Lernen beginnen
Pisana po łacinie i tłumaczone na Polski Hagiografia jako pierwsza czyli Żywoty świętych pisane po łacinie ale na polskich ziemiach pojawienie się literatury świeckiej np. Lament świętokrzyski lub Psałterz

Sie müssen eingeloggt sein, um einen Kommentar zu schreiben.