Makbet - William Szekspir

Geneza utworu

1. Utwór powstał ok. 1606 roku w Anglii. 2. Został napisany za panowania króla Jakub I Stuart, który interesował się tematyką czarów i historią Szkocji. 3. Inspiracją była kronika Chronicles of England, Scotland, and Ireland Raphaela Holinsheda.

Geneza utworu cz. 2

4. Dramat miał podkreślać grozę zbrodni oraz konsekwencje żądzy władzy. 5. Prawdopodobnie był wystawiany dla dworu królewskiego.

Wyjaśnienie tytułu

Tytuł tragedii pochodzi od imienia głównego bohatera – szkockiego wodza Makbeta. Utwór przedstawia jego drogę od wiernego rycerza do okrutnego tyrana. Imię w tytule podkreśla, że to właśnie jego los, ambicja i zbrodnie są głównym tematem dramatu.

O czym jest książka?

„Makbet” to tragedia o szkockim wodzu, który pod wpływem przepowiedni czarownic i namów żony zabija króla, by zdobyć władzę. Zbrodnia prowadzi do kolejnych mordów, poczucia winy i ostatecznej klęski bohatera.

Czas I miejsce akcji

Akcja rozgrywa się w XI-wiecznej Szkocji, głównie w zamkach (m.in. w Inverness i Dunsinane) oraz na polach bitew. Pojawiają się też sceny w Anglii. Czas obejmuje kilka miesięcy panowania Makbeta.

Bohaterowie cz.1

1. Makbet – szkocki wódz, który pod wpływem ambicji i przepowiedni zabija króla i zostaje tyranem. 2. Lady Makbet – żona Makbeta, namawia go do zbrodni; później popada w obłęd. 3. Banko – przyjaciel Makbeta, wierny i uczciwy; zostaje zamordowany.

Bohaterowie cz.2

3. Makduf szkocki szlachcic, przeciwnik tyranii Makbeta. 4. Dunkan dobry i sprawiedliwy król Szkocji, zamordowany przez Makbeta. 5. Malcolm syn Duncana, prawowity następca tronu. 6. Czarownice przepowiadają Makbetowi przyszłość i budzą w nim żądzę władzy

Streszczenie cz.1

Makbet, szkocki wódz, słyszy od czarownic przepowiednię, że zostanie królem. Pod wpływem ambicji i namów żony zabija króla Duncana i obejmuje tron. Aby utrzymać władzę, popełnia kolejne zbrodnie. Popada w strach i obłęd.

Streszczenie cz.2

Ostatecznie zostaje pokonany przez Makdufa, a tron obejmuje prawowity następca – Malcolm.

Problematyka

1. Żądza władzy i jej niszczący wpływ na człowieka. 2. Motyw zbrodni i kary – konsekwencje moralne popełnionych czynów. 3. Wina, sumienie i obłęd. 4. Wolna wola a przeznaczenie (rola przepowiedni). 5. Tyrania i odpowiedzialność władcy.

Theatrum mundi w Makbecie

W „Makbecie” motyw theatrum mundi pokazuje życie jako spektakl, w którym ludzie odgrywają narzucone role, a pozory kryją prawdziwe intencje i zbrodnie.

Motywy cz.1

1. Żądza władzy – ambicja prowadzi do zbrodni i upadku. 2. Zbrodnia i kara – każde złe działanie pociąga konsekwencje. 3. Wina i obłęd – sumienie dręczy bohaterów, prowadząc do szaleństwa.

Motywy cz. 2

4. Przeznaczenie vs wolna wola – przepowiednie czarownic wpływają na decyzje Makbeta. 5. Tyrania – nadużycie władzy niszczy społeczeństwo i jednostkę.

Przykładowe tematy wypracowań maturalnych

1. Problem winy i kary w literaturze 2. Odpowiedzialność człowieka za podejmowane decyzje 3. Portret kobiety w literaturze 4. Władzq i jej wpływ na człowieka 5.Życie jako teatr